TIROIT GUATR
PROF DR METIN OZATA
Your Subtitle text

TIROIT KANSERI PROF DR METIN OZATA

TIROIT KANSERI
PROF DR METIN OZATA


TIROIT KANSERLERI

Tiroit Kanseri Nedir? Diger Kanserler gibi Kötü mü?

Tiroit bezindeki hücrelerin kansere dönüsmesi nedeniyle olusan bir kanser türüdür. Tiroid kanserleri genellikle boynumuzda bir kitle veya tiroid bezi içinde bir nodül seklinde olusur. Tiroid kanserlerinin çogu tedaviyle yok olan kanserlerdir. Diger kanserler gibi kötü seyretmez. Yapilan ameliyat ve radyoaktif iyot tedavisiyle çogu yok olur ve hastanin yasam süresini kisaltmaz. Bu nedenle çok fazla korkmaniza gerek yoktur. Ancak, tedaviyle kanser yok olsa bile ömür boyu kontrollere gitmeniz gerektigini de unutmayiniz.

Tiroit Kanseri Kimlerde Daha sik görülür?

Tiroit kanseri kadinlarda erkeklere göre 2 kat daha fazla görülür. Tiroid kanseri kadinlarda görülen kanserler arasinda siklik açisindan sekizinci siradadir. Ancak nodülü olan erkeklerde kanser riski daha fazladir. Tiroid kanseri her yasta görülebilir.

Tiroit Kanseri Neden Olusur?

Çogu kanserde oldugu gibi tiroid kanserinin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
Diger kanserlerde oldugu gibi radyasyona maruz kalmak tiroid kanser sikligini artirir. Çocuklugunda 200-700 rad civarinda radyasyon almis kisilerde 20-25 yil sonra tiroid kanser sikliginin arttigi saptanmistir. Bir arastirmada 500 rad civarinda radyasyon alan sahislarda tiroid kanser sikliginin % 2 civarinda oldugu ortaya konmustur. Rusya’daki Çernobil nükleer santrali kazasindan sonra o bölgede yasayan kisilerde tiroid kanserinde büyük artis olmustur. Son yillarda yapilan arastirmalar tiroid kanserlerinde bazi genetik bozukluklarin önemli rol oynadigini göstermistir.

Tiroit Kanserli Kiside Ne Gibi Belirtiler Olur?

Tiroid kanserli hastalarin çogunda hiçbir belirti veya sikayet yoktur. Bir kisminda boyunda bir sislik gelisir ; çogunda ise bir nodülden yapilan biyopsi sonucu kanser saptanir. Biyopsi normal çiktigi halde ameliyat edilen bezin nodül disindaki bir alaninda bazen milimetrik boyutta küçük kanser odagi saptanabilir. Tiroid bezinin hizli büyümesi ve sert olmasi kanser süphesini artirir. Ses kisikligi ve boyunda lenf bezlerinin sismesi de tiroid kanser süphesini artirir.
Bazen özellikle çocuklarda boyundaki lenf bezlerindeki büyüme ilk bulgu olabilir. Çok nadiren bir kanser agrili ve baski sikayetleri dedigimiz ses kisikligi, nefes darligi veya yeme zorlugu ile ortaya çikar. Bazen hastalar ilk olarak vücudun diger tarafindaki lenf bezi büyüklügü, kemik kiriklari veya çok nadiren tiroid bezi fazla çalismasi (hipertiroidizm) ile karsimiza çikabilir. Bununla beraber çogu hastada hiçbir sikayet yoktur.

Boyundaki kitlenin veya nodülün nefes borusuna yapisik olmasi, sert olmasi, son zamanlarda hizli büyümesi, yeme zorlugu, ses kisikligi veya ses kalinlasmasi ve büyümüs lenf bezleri kanser olasiligini kuvvetlendirir.

Tiroit kanseri Nasil Teshis Edilir?

Tiroit kanser teshisi nodülden veya boyundaki kitleden yapilan igne biyopsisi ile konur. Biyopsi ile alinan hücreler patoloji laboratuvarinda mikroskop altinda incelenerek kanser olup olmadigi anlasilir. Biyopsi disinda bir nodülün kanser olup olmadigini anlayacak baska bir tetkik yoktur. Tiroid kanserleri bazen baska nedenlerle ameliyat edilen tiroid bezinde patolojik inceleme sirasinda tesadüfen de teshis edilebilir.

Kaç Türlü Tiroit Kanseri Vardir?

Kabaca 4 türlü tiroid kanseri vardir:
1-Papiller Tiroid kanseri
2-Folliküler Tiroid kanseri
3-Medüller tiroid kanseri
4-Anaplastik tiroid kanseri
En sik görülen tiroid kanseri papiller kanserdir. Folliküler kanser papiller kansere göre daha az görülür. Papiller ve folliküler kanserin her ikisine birden ‘’Diferansiye tiroid kanserleri’’ adi da verilir ve bu iki kanserin tedavileri benzerlik gösterir. Papiller ve folliküler kanserleri tiroglobulin adi verilen bir protein yapar ve salgilarlar. Ameliyat olmus bir kanser hastasinda tiroglobulinin kanda yükselmesi kanserin vücutta oldugu veya nüks ettigi anlamina gelir.
Bazen hem papiller hem de folliküler kanserler 0.5 cm çapinda küçük lezyonlar seklinde olabilir. Bunlar genellikle iyi seyirli olsalar da bazen yayilim yapabilirler. Bu nedenle biz küçük de olsalar tüm kanserlerde tiroid bezinin tamamen alinip arkasindan radyoaktif iyot tedavisini seçmekteyiz.

En Sik Görülen ve En Iyi Seyreden Tiroit Kanseri papiller kanserdir:

Papiller kanser tüm tiroid kanserlerinin % 75-80’ni olusturur. Papiller kanser genellikle iyi gidislidir; ancak çok nadir görülen uzun hücreli ( Tall hücreli) varyant, Kolumnar hücreli varyant ve Diffüz sklerozan varyant olarak isimlendirilen türleri hizli seyreder.
Papiller kanser her yasta ve çocuklukta da görülebilir, ancak 30-40 yaslarinda sikligi artar. Hastalarin yarisinda tiroid bezinin birçok yerinde ayni anda papiller kanser bulunur. Boyundaki lenf bezlerine ve akcigere metastaz (yayilim) yapabilir. Bu kanser daha çok lenf bezleri yoluyla yayilir. Papiller kanser tiroid bezinde uzun zaman sessiz kalabilir ve hiç bir sikayet ve belirti vermeden veya ölüme neden olmadan yillarca mevcut olabilir.

Genç eriskinlerde papiller kanser genellikle iyi seyirlidir ve 40 yas altinda nadiren ölüme neden olur. Yasli hastalarda ise daha hizli seyreder. Boyunda lenf bezlerinde kanser yayiliminin olmasi genç eriskinlerde kötü bir risk tasimasa da, 40 yas üzerindeki hastalarda hastaligin hizli bir seyir gösterecegine isaret eder.

Ikinci Siklikta Görülen Folliküler kanser :

Folliküler kanser tiroid kanserlerinin %11-15’ini olusturur. Bu kanser damar ve tiroid bezi kapsülü denen tiroid bezini distan çevreleyen zara yayilim yapar. Kapsüle yayilim varsa nadiren baska organlara yayilir ve iyi gidislidir. Damar yayilimi olanlarda kanser daha hizli seyreder.

Folliküler kanser daha çok kan dolasimi yoluyla yayilir. Akciger, kemik ve az olarak beyin ve karacigere yayilir.

Folliküler kanserin daha kötü seyreden Hurthle hücreli tipi ve insüler kanser tipi de vardir.

Folliküler kanser papiller kansere göre daha yaslilarda olusur ve 50’li yaslarda fazla görülür. Folliküler kanser siklikla yavas büyüyen bir tiroid kitlesi seklinde gelisir ve ilk tani konuldugunda hastalarin % 25’inde tiroid bezi disinda yayilim, % 5-10’unda boyun lenf bezlerinde metastaz ve %10-20’sinde ise uzak organlarda metastaz (yayilma) vardir. Tiroid bezini çevreleyen kaslara ve nefes borusuna direk yayilim karakteristik özelligidir ve tamamen ameliyatla ile temizlenebilmesi bu özelligine baglidir.

Folliküler kanser akciger ve kemige metastaz yapma egilimindedir.

Kanda Kalsitonin Hormonunu artiran Medüller Tiroid Kanseri (MTK):

Medüller kanser, tiroid kanserlerinin % 6-8’ ini yapar. Medüller kanserin % 75’i ailesel degildir, ancak %25’i ailesel veya kalitimsal özellik gösterir. Bu nedenle medüller kanserli hastalarin aileleri ve çocuklari bu kanser yönünden taranir. Medüller kanser tiroid bezindeki kalsitonin hormonu salgilayan C hücrelerinin kanseri oldugu için bu hastalarin kanlarinda kalsitonin hormonu yükselir. Ameliyat sonrasi kalsitonin düser. Buna karsilik ameliyat sonrasi kalsitonin artmaya devam ederse medüller kanser nüks etmis demektir. Nodüler guatrli bir hastada kanda asiri kalsitonin hormonu varsa medüller kanserden süphelenilir. Tani için nodüle biyopsi yapilir. Operasyon öncesi medüller kanser tanisi konursa birlikte olabilecek olan paratiroid hastaligi ve feokromasitoma denen böbreküstü bezi hastaligi için ameliyat öncesi kan kalsiyumu, paratiroid hormonu, kan katesolaminleri ve idrarda metanefrin tetkikleri ölçülür. Ayrica ultrason , tomografi veya MRI ile boyun, karin ve gögüs taranir.

Medüller kanserli hastalarin % 30’unda yüzde kizarma, ishal ve yorgunluk olabilir.
Medüller kanserde diger tiroid kanserlerinde oldugu gibi ameliyatla tiroid bezinin hepsi alinir. Lenf bezlerinde kanser yayilimi varsa hepsi ameliyatla çikarilir. Ameliyattan sonraki 8-12nci haftada kalsitonin ölçülür. Kalsitonin yüksek ise kanser yine var demektir. Kanserin yerini bulmak için ultrason, tomografi, MR, sestamibi sintigrafisi, MIBG sintigrafisi, DMSA sintigrafisi ve oktreotid sintigrafisi gibi tetkikler yapilarak kanserin yeri bulunmaya çalisilir.

Ameliyat olan medüller kanserli hastalarda kalsitonin ölçümü hastanin takibinde nüksün ve tümör odaginin saptanmasinda faydalidir. Eger kalsitonin ameliyat sonrasi 10 pg/ml’den küçük ise hastalik yok olmus kabul edilir. Ancak iyi bir ameliyat sonrasi bile kalsitoninin normale inmeme orani % 40-60 arasinda degismektedir. Kalsitonin salgilayan kanser odagini saptamak çogu hastada da mümkün olmamaktadir. Özellikle kalsitonin düzeyinin 50 pg/ml’nin altinda oldugu hastalarda kanser odagini saptamak zordur.

Ameliyat sonrasi kalan tiroid dokusu için radyoaktif iyot tedavisi yapilir. Devam eden veya nüks eden medüller kanserde en iyi tedavi cerrahidir. Çikarilabildigi kadar ameliyatla tümör çikarilir. Çünkü diger tedavilerin etkisi azdir ve radyoaktif iyot tedavisi faydali olmaz.

Ilerleyen ve ameliyatla çikarilamayan tümörlerde radyoterapi (isin tedavisi) ve kemoterapi uygulanabilir.

Tiroit Kanserleri Nasil Tedavi Edilir?

Tüm tiroid kanserli hastalarda (tümör çapi ne olursa olsun) mutlaka uygulanmasi gereken dört tedavi basamagi vardir ve bunlar sirasiyla söyledir:

1. Ameliyat: Ameliyatla tiroid bezinin hepsi çikarilir.
2. Radyoaktif iyot tedavisi: Ameliyattan 4-6 hafta sonra radyoaktif iyot tedavisi yapilir.
3. Levotiroksin ilaci ile tedavi
4. Belirli aralarla takip: Tiroglobulin, tiroglobulin antikoru ve vücut taramasi ile takip yapilir.



Web Hosting Companies